لامپکتومی (Lumpectomy) روشی تخصصی در جراحی سینه است که هدف آن برداشتن توده یا بخش درگیر، بدون حذف کل بافت سینه است. این روش بیشتر زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که توده در مراحل ابتدایی شناسایی شده باشد و پزشک تصمیم داشته باشد با کمترین تغییر ظاهری، درمان را انجام دهد. در سالهای اخیر با توجه به پیشرفت روشهای تشخیصی، استفاده از لامپکتومی افزایش یافته و بسیاری از بیماران با کمک این روش درمان قابل قبولی دریافت می کنند. در این مقاله تلاش شده بر اساس پرسشهای پرتکرار کاربران، تمام جنبههای لامپکتومی با زبان ساده توضیح داده شود تا روند انتخاب روش درمانی برای بیماران روشنتر باشد.
لامپکتومی دقیقا چیست و در چه شرایطی انجام می شود؟
لامپکتومی یک روش جراحی است که در آن فقط توده و مقداری از بافت سالم اطراف آن برداشته می شود. این روش زمانی انتخاب می شود که پزشک بتواند سلولهای غیرطبیعی را همراه با بافت اطراف خارج کند، بدون اینکه ساختار کلی سینه دچار تغییر زیاد شود. لامپکتومی باعث می شود بیمار نیازی به برداشت کامل سینه نداشته باشد و ظاهر طبیعی تا حد زیادی حفظ شود.
در برخی شرایط از این روش به عنوان نمونهبرداری گسترده نیز استفاده می شود، زمانی که نمونهبرداریهای محدود پاسخ کافی نداده باشند و نیاز باشد بخشی از بافت مشکوک برای بررسی دقیقتر برداشته شود.
برای اطلاعات بیشتر درباره لامپکتومی و مشاوره با دکتر محمد رضا جوادی یکی از بهترین جراحان سرطان سینه در شمال تهران با شماره های زیر در ارتباط باشید:
فرم مشاوره رایگان با دکتر جوادی
آیا همه افراد می توانند لامپکتومی انجام دهند؟
پاسخ این سوال وابسته به شرایط فردی و نوع توده است. پزشکان زمانی لامپکتومی را پیشنهاد می کنند که اندازه توده نسبت به حجم سینه کوچک باشد و چند نقطه مختلف درگیر نباشد. همچنین بافت سینه باید ظرفیت کافی برای ترمیم طبیعی را داشته باشد تا نتیجه ظاهری مطلوبتری ایجاد شود.
اگر توده بزرگ یا پراکنده باشد، یا بیمار چندین نقطه درگیر داشته باشد، ممکن است لامپکتومی مناسب نباشد. به همین دلیل بررسی دقیق تصاویر و نتایج آزمایشگاهی برای تصمیمگیری ضروری است.
لامپکتومی چگونه انجام می شود؟
لامپکتومی معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می شود و بسته به اندازه و محل توده بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول می کشد. جراح ابتدا یک برش روی پوست ایجاد می کند، سپس توده و بخشی از بافت سالم اطراف را خارج می کند. پس از پایان کار، زخم با بخیه بسته می شود و در مواردی ممکن است درن برای خروج مایعات قرار داده شود.
نمونه برداشتهشده برای بررسی به آزمایشگاه ارسال می شود تا مشخص شود آیا بافتهای اطراف کاملا پاک هستند یا خیر. اگر حاشیه برداشتهشده دارای سلول غیرطبیعی باشد، گاهی لازم است جراحی دوم انجام شود.
پس از لامپکتومی چه مراقبتهایی باید رعایت شود؟
با اینکه لامپکتومی نسبت به سایر جراحی های سرطان سینه سبکتر است، اما رعایت نکات مراقبتی روند بهبودی را سریعتر می کند. توجه داشته باشید که دوره نقاهت لامپکتومی معمولا کوتاه است و اغلب بیماران طی چند روز قادر به انجام فعالیتهای ساده هستند، اما باید مراقب باشند به محل جراحی فشار وارد نکنند.
مراقبتهای مهم شامل موارد زیر است:
- تعویض پانسمان طبق دستور پزشک و خشک نگه داشتن زخم
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین به مدت چند هفته
- توجه به علائمی مانند قرمزی شدید، تب یا ترشح
- مراجعه منظم برای بررسی وضعیت زخم
- استفاده از سوتین مناسب برای کاهش کشش روی محل جراحی
در فیلم زیر دکتر جوادی درباره جراحی تومور سینه صحبت می کند:
توضیحاتی درمورد عمل تومور سینه
در ادامه مطلبی از سایت معتبر خارجی درباره لامپکتومی آوردیم:
A lumpectomy is surgery that removes a breast cancer tumor and the rim of healthy tissue surrounding it (called the margin). A lumpectomy is also sometimes called breast-conserving surgery or partial mastectomy. If you’ve been diagnosed with breast cancer that is small relative to the size of your breast, your doctor may recommend a lumpectomy. Unlike mastectomy, which removes the entire breast, lumpectomy removes only the cancer and preserves as much of your breast as possible. Breastcancer.org+1ترجمه فارسی:
لامپکتومی جراحی است که در آن تومور سرطان سینه و نوار کوچکی از بافت سالم اطراف آن (که «حاشیه» نامیده می شود) برداشته می شود. این عمل گاهی «جراحی حفظ پستان» یا «ماستکتومی جزئی» نیز نامیده می شود. اگر سرطان سینه در مرحله ای شناسایی شده باشد که اندازه توده نسبت به حجم پستان کوچک باشد، پزشک ممکن است لامپکتومی را پیشنهاد دهد. بر خلاف ماستکتومی که کل پستان برداشته می شود، در لامپکتومی فقط بافت سرطانی حذف می شود و تا حد امکان بخش سالم پستان حفظ می شود.
آیا لامپکتومی درد دارد؟
میزان درد بعد از لامپکتومی در افراد مختلف متفاوت است. معمولا کمی درد یا کشیدگی در محل جراحی احساس می شود که با دارو قابل کنترل است. این ناراحتی طی مدت کوتاهی کاهش پیدا می کند. استفاده از لباسهای راحت و اجتناب از فعالیت سنگین به کاهش درد کمک می کند.
آیا لامپکتومی می تواند جایگزین ماستکتومی باشد؟
زمانی که توده کوچک و محدود باشد، لامپکتومی بهترین انتخاب است. اما در مواردی که سلولهای غیرطبیعی در چند نقطه پخش شدهاند یا توده بسیار بزرگ است، ممکن است ماستکتومی برای بیمار مناسبتر باشد. پزشک با توجه به وضعیت کلی و نتایج آزمایشها روش مناسب را پیشنهاد می کند.
بیشتر بدانید :: تشخیص و درمان توده خوش خیم پستان
مزایا و محدودیتهای لامپکتومی چیست؟
این روش در مراحل اولیه بیماری یکی از گزینههای مطلوب است، زیرا ظاهر سینه را تا حد زیادی حفظ می کند. با این حال شرایطی وجود دارد که باید محدودیتهای آن نیز در نظر گرفته شود. جدول زیر برای بررسی بهتر این نکات ارائه شده است.
| عنوان | توضیح |
|---|---|
| حفظ ظاهر طبیعی | ساختار کلی سینه باقی می ماند |
| دوره نقاهت کوتاه | بهبودی سریعتر نسبت به جراحیهای گستردهتر |
| امکان ترکیب با رادیوتراپی | برای تکمیل درمان استفاده می شود |
| احتمال نیاز به جراحی دوم | در صورت باقی ماندن سلول غیرطبیعی |
| نامناسب برای تودههای بزرگ | اندازه توده باید متناسب باشد |
چرا بعد از لامپکتومی رادیوتراپی لازم می شود؟
پس از لامپکتومی، رادیوتراپی برای کاهش احتمال بازگشت سلولهای غیرطبیعی انجام می شود. این مرحله به خصوص در تودههای بدخیم اهمیت دارد، زیرا ممکن است سلولهای پراکندهای در اطراف بافت باقی مانده باشد. رادیوتراپی معمولا چند هفته طول می کشد و بیشتر افراد آن را بدون مشکل خاصی پشت سر می گذارند.
نتیجه لامپکتومی چه زمانی مشخص می شود؟
نتیجه نهایی زمانی مشخص می شود که گزارش آزمایشگاه آماده شود. این گزارش بررسی می کند که آیا حاشیههای بافتی پاک هستند یا خیر. اگر سلول غیرطبیعی باقی مانده باشد، ممکن است بیمار نیاز به درمانهای تکمیلی مانند جراحی دوم یا دارودرمانی داشته باشد.
آیا لامپکتومی روی ظاهر سینه تاثیر می گذارد؟
اگرچه جراح تلاش می کند تغییرات حداقلی باشد، اما بسته به اندازه توده ممکن است کمی کاهش حجم، تغییر فرم یا ایجاد فرورفتگی مشاهده شود. با این حال در اکثر موارد، این تغییرات شدید نیست و با گذشت زمان تا حد زیادی بهتر می شود.
فرم مشاوره رایگان با دکتر جوادی
لامپکتومی برای چه افرادی بهترین انتخاب است؟
لامپکتومی برای افرادی مناسب است که توده کوچکی دارند، درگیری چند نقطهای وجود ندارد و بافت سینه ظرفیت خوبی برای ترمیم دارد. همچنین افرادی که می خواهند ظاهر طبیعی سینه آنها حفظ شود، معمولا لامپکتومی را انتخاب می کنند.
سوالات متداول لامپکتومی
افرادی که توده کوچک دارند و چند نقطه درگیر نیستند معمولا گزینههای مناسبی هستند. اندازه توده نسبت به بافت سینه عامل مهمی در تصمیمگیری است.
در بسیاری از موارد برای کاهش احتمال بازگشت سلولهای غیرطبیعی رادیوتراپی توصیه می شود. این مرحله به تکمیل روند درمان کمک می کند.
درد معمولا خفیف است و با دارو قابل کنترل است. بیشتر بیماران طی چند روز شرایط بهتری پیدا می کنند.
نتیجه گیری
لامپکتومی یکی از روشهای جراحی است که با هدف برداشتن تودههای محدود در سینه و حفظ ساختار طبیعی آن انجام می شود. این شیوه برای بسیاری از بیماران که در مراحل ابتدایی تشخیص قرار دارند، گزینهای مناسب به شمار می رود و کمک می کند روند درمان با کمترین تغییر ظاهری انجام شود. مراقبتهای پس از جراحی، پیگیری منظم و انجام درمانهای مکمل در صورت نیاز، نقش مهمی در دستیابی به نتیجه بهتر دارند. انتخاب این روش باید بر اساس بررسی دقیق وضعیت بیمار، نوع توده و نظر پزشک متخصص انجام گیرد تا تصمیمی آگاهانه و درست اتخاذ شود.